ذولفنون

استاد جلال_ذوالفنون

جلال ذوالفنون سال ۱۳۱۶ در آباده متولد شد. در کودکی با خانواده به تهران آمد، تار پدر و ویلن برادرش او را با موسیقی آشنا کرد و از ده سالگی به نوازندگی سه تار پرداخت.

برای ادامه موسیقی به هنرستان موسیقی ملی رفت، در آنجا سه تار چندان مورد استفاده نبود و او اجباراً تار را برگزید. با سازهای دیگر چون ویلن نیز آشنا شد و آن را نزد برادرش محمود ذوالفنون آموخت و در این حال سه تار را همچنان می نواخت. در هنرستان از رهنمودهای مرحوم  موسی خان معروفی در زمینه تکنیک سه تار برخوردار شد و به این ترتیب هشت سال آموزش وی در هنرستان به فراگیری سه تار، تار و ویلن گذشت.
همزمان با تاسیس رشته موسیقی دانشکده هنرهای زیبا به آنجا راه یافت و با شخصیت های ارجمند موسیقی ایران نظیر مرحوم  نورعلی_برومند و  داریوش_صفوت آشنا شد و از این رو شناخت تازه ای از موسیقی اصیل و امکانات وسیع سه تار کسب کرد.
از سال ۱۳۴۶فعالیت خود را روی سه تار متمرکز کرد و در ادامه راه از روش‌های اساتیدی چون  ابوالحسن صبا،  ارسلان درگاهی و همچنین راهنمائی‌های ارزنده مرحوم استاد  احمد عبادی بهرهٔ فراوان یافت.
پس از پایان دانشکده در همانجا و در مرکز حفظ و اشاعه موسیقی ملی به تدریس سه تار پرداخت. در این سال‌ها از راهنمایی استادان  یوسف فروتن و  سعید هرمزی که از نوازندگان قدیمی سه تار بودند بر خوردار گردید.
او تا به حال در کنسرت ها و برنامه های متعدد هنری داخل و خارج کشور شرکت داشته و آثار هنری بسیاری از خود به جای گذاشته است.
در سال های آخر زندگی، او بیشتر به تدریس و تحقیق در زمینه نوازندگی سه تار پرداخت. در این رهگذر به شیوه‌ها و روش‌های تازه‌ای پرداخته که حاصل آن تألیف کتاب‌هایی در زمینهٔ آموزش و تکنیک سه تار و همچنین ضبط برنامه‌های متعددی به صورت کاست مخصوصا آثار ماندگاری چون  گل صدبرگ و  آتش د ر نیستان با صدای شهرام ناظری و همچنین آثاری برای تکنوازی از جمله آلبوم‌های  پرند،  پیوند،  پرواز،  دل آوا،  دانه های_مروارید،  رقص مضراب و … است.
جلال ذوالفنون در ۲۸ اسفند ۱۳۹۰ در کرج درگذشت و دوم فروردین ۹۱ در میان تشییع جمعیت زیادی از علاقمندان ش در امامزاده طاهر به خاک سپرده شد.
بی شک، نقش استاد ذوالفنون در اشاعه سه تار بعنوان سازی قابل در تکنوازی و گروه نوازی، بسیار بالا بوده است.

می توانید در این آدرس به قطعه ای نواخته شده توسط استاد ذالفنون گوش فرا دهید   https://t.me/setarhome/1418

راهشان پررهرو
@setarhome

استاد حسین تهرانی

استاد حسین تهرانی

حسین تهرانی (۱۲۹۰ تهران – ۷ اسفند ۱۳۵۲ تهران) از استادان برجستهٔ موسیقی ایرانی و نوازنده نامی تمبک بود.

وی در سال ۱۲۹۰ شمسی در تهران، خیابان ایران متولد شد و تحصیلات ابتدایی خود را در دبستان امیر اتابک به پایان رساند. تهرانی در کودکی زحمات و مصائب فراوانی متحمل شده بود و آثار آلام و مصائب دوران طفولیت تا پایان عمر در چهره اش باقی بود.

 

وی در جوانی با آنکه از حیث مادی در مضیقه بود ولی هیچگاه از عشق خود که همین یک مشت پوست چوب باشد مأیوس نشد و ضرب را به زیر عبا می‌گرفت و با پشتکار و جدیت به نزد استاد خود، حسین‌ خان اسماعیل‌زاده می‌رفت. تهرانی از سال ۱۳۰۷ کار جدی خود را نزد اسماعیل‌زاده آغاز کرد.

چندی بعد تهرانی به محضر استادانی چون: رضاروانبخش،مهدی قیاسی و کنگرلو که در تنبک نوازی تبحری داشتند، راه یافت و به سبک هر یک آشنایی کامل پیدا کرد؛ ولی او استاد اصلی خود را ابوالحسن خان صبا می‌دانست زیرا نکات فراوانی از او آموخت که بعدها بسیار از آن بهره گرفت و آن قدر زحمت کشید تا در سایهٔ سعی و کوشش و عمل توانست با هر کوشش و نغمه‌ای، ریتم آن را با انگشتان سحرآور خود به روی ضرب بیاورد.استاد حسین تهرانی

او در سال اول تأسیس رادیو تهران در آن مؤسسه به فعالیت پرداخت و در سال ۱۳۲۳ به مدرسهٔ موسیقی کلنل وزیری راه یافت و تدریس تنبک را در آن مدرسه به عهده گرفت و کار خود را تا سال ۱۳۲۸ که هنرستان موسیقی ملی به همت روح‌الله خالقی شروع به کار کرد، ادامه داد.

آثار منتشر شده از این هنرمند گرانقدر به شرح زیر است :
کاست ضرب آهنگ که در طرف اول او صدای  لوکوموتیو را با تنبک ایجاد کرده‌است و در طرف دوم قطعهٔ  زرد ملیجه را با سنتور استاد فرامرز پایور اجرا کرده‌است. کاست  ضرب اصول هم کاری است از استاد پایور به همراهی تنبک استاد تهرانی که آهنگ زیبای «چهار مضرابی ماهور» اثر استاد ابوالحسن صبا هم در آن موجود است.

او برای اولین بار  نت‌ نگاری تنبک را انجام داد. او اولین کتاب آموزش تنبک را با همکاری  هوشنگ_ظریف و  مصطفی کمال_پورتراب و  حسین دهلوی به چاپ رساند.

روحش شاد و یادش گرامی…

 از این محل می توانید 

به قطعاتی از تنبک نوازی استاد گوش فرا دهید

kamaliyan-1

استاد مهدی کمالیان

استاد مهدی_کمالیان در اسفندماه سال ۱۲۹۷ در تهران به دنیا آمد. دروس اولیه هنر و ادبیات را در کنار تحصیل مدرسه و دانشگاه، نزد برادر بزرگترش فرا گرفت و بواسطه او با دکتر  حسین گل گلاب آشنا شد و این آشنایی و الفت که تا پایان عمر مرحوم گل گلاب ادامه داشت، اثری عمیق بر علاقه و استعداد استاد کمالیان بر جای گذاشت.
اولین استادش حسین خان هنگ آفرین، یکی از شاگردان میرزا عبدالله بود که به موسیقی غربی نیز آشنایی داشت. پس از فوت حسین خان هنگ آفرین، شرایط زندگی و کار اداری مانع ادامه شاگردی مستقیم استاد کمالیان از اساتید زمان خود شد اما مطالعاتش را از طریق ارتباط مستمر با بزرگانی چون: عبدالحسین صبا، سعید هرمزی، یوسف فروتن، حسین صبا، نورعلی برومند و سلیمان امیرقاسمی ادامه داد.
در نوازندگی سه تار اگرچه نخستین استادش حسین هنگ آفرین بود اما سبک نوازندگی اش تا حدود زیادی متاثر از شادروان سعید هرمزی می باشد.kamaliyan-1
یکی دیگر از تاثیرات به سزای استاد مهدی کمالیان، در زمینه ساخت ساز، توجه و مطالعه روی سه تارهای قدیمی بود. آشنایی ایشان با سه تارهای ساخت استادان قدیمی، بیش از هر موسیقی دان و سازنده سازی بود بطوری که در زمان معاصر، کمالیان تنها استاد سه تارسازی بود که به شیوه دو نفر از معروفترین استادان سه تار اواخر دوران قاجار، استاد فرج الله و حاج طاهر، ساز می ساخت و در اثر تجربه وی، بهبود کیفی فراوانی در ساخت سه تار حاصل شد بطوری که در زمان حاضر بسیاری از سازندگان سه تار بر مبنای الگوی استاد کمالیان، سه تار می سازند.
با اینکه استاد کمالیان کسی را مستقیماً بصورت کارگاهی آموزش نداد، اما خیلی از سه تارسازان کنونی و جوانان عاشق، از تجربیات ایشان استفاده کرده اند.
کمالیان تمام کارهای هنری اش را با عشق انجام می داد و بدون حال معنوی به ساخت یا تعمیر ساز اقدام نمی کرد و شاید به همین دلیل است که همه سه تارهای ساخت او از عمق روحانی صدا برخوردارند.
زنده یاد استاد محمدرضا لطفی درباره ایشان می گوید: عشق او به سه تار و حوصله، دقت و توانی که برای سه تار های مریض و مسن به خرج می داد، به یک جراح در حین عمل جراحی می مانست واز این رو واژه طبیب_سه_تار را برای ایشان برگزیدند.
زنده یاد کمالیان ، ادیب و حافظ شناس و رجل فرهنگی و خوشنویس (در چند رشته ) و عکاس و کارشناس موسیقی بود .
کتاب گفته ها و ناگفته ها در باره خاطرات استاد مهدی کمالیان می باشد که توسط جناب بهروز مبصری جمع آوری شده که در این کتاب، استاد بسیاری از مطالب مهم و حکایات شیرین از موسیقی و موسیقیدانان ایرانی آن زمان را بازگو می کند.
استاد مهدی کمالیان ساعت ۹/۲۰ دقیقه بامداد روز دوشنبه پنجم خرداد ماه سال ۱۳۷۶ در بیمارستان مهر ، دار فانی را وداع گفت او آخرین حلقه از افرادی بود که بنای فرهنگ و هنر حقیقی را در این سرزمین تا چندین دهه زنده نگه داشته اند . با مرگ وی تاسفی جبران ناپذیر برجای ماند.
روحش شاد باد!

می توانید از این محل به  اجرای قطعه ای زیبا از این استناد گرانقدر گوش فرا دهید   https://t.me/setarhome/1298

ابوالحسن صبا -2

استاد ابوالحسن صبا

ابوالحسن صبا، (۱۲۸۱، تهران -۲۹ آذر ۱۳۳۶) استاد برجستهٔ موسیقی ایرانی، آهنگ‌ساز و نوازندهٔ سرشناس ایرانی بود.
او از برجسته‌ترین چهره‌های موسیقی ایران در هفتاد سال گذشته‌است.
ابوالحسن صبا، فرزند ابوالقاسم کمال‌السلطنه در سال ۱۲۸۱ خورشیدی در خانواده‌ای آشنا به موسیقی و اهل ادب متولد گردید. پدرش، کمال_السلطنه، پزشک، ادیب و دوست‌دار موسیقی بود. او سه‌تار می‌نواخت و اولین استاد پسرش بود.
صبا نخستین پویه‌های موسیقی را از پدرش فرا گرفت. او نزد میرزا عبدالله فراهانی، درویش خان و علی‌نقی وزیری تار و سه‌تار، نزد حسین هنگ‌آفرین ویولن، نزد حسین اسماعیل‌زاده کمانچه، نزد علی اکبر شاهی سنتور، نزد اکبرخان نی و نزد حاجی خان ضرب را آموخت.
او در جوانی به مدرسه کمال‌الملک رفت و نقاشی را فرا گرفت. هم‌چنین، در رشته‌هایی مانند سوهان‌کاری، نجاری، ریخته‌گری، معرق‌کاری و خاتم‌کاری مهارت کسب کرد که بعداً در ساختن آلات موسیقی به کار بست.
صبا، آثار نیما و هدایت را می‌خواند و با نیما و شهریار روابط نزدیک داشت.
صبا، در سال ۱۳۱۱ با یکی از شاگردان خود با نام منتخب اسفندیاری_کوه_نور، دختر عموی نیما، ازدواج کرد که حاصل این ازدواج، سه دختر به نام‌های غزاله، ژاله و رکسانا می‌باشد. ابوالحسن صبا در سال ۱۳۳۶ و به علت ناراحتی قلبی در سن ۵۵ سالگی درگذشت و در قبرستان ظهیرالدوله به خاک سپرده شد.استاد ابوالحسن  صبا
بعد از مرگ، بر طبق وصیت او، خانه‌اش در ۲۹ آبان ۱۳۵۳، توسط دانشکدهٔ هنرهای زیبا به موزه تبدیل شد.این موزه که در سال ۱۳۸۳ به کوشش نوهٔ استاد سبا خویی، که آنقدر پیگیر ماجرای مرمت خانه و موزه شد تا بالاخره کار نتیجه داد به وضعیت فعلی‌اش رسیده مهمان هنردوستان ایرانی است.
ابوالحسن صبا در سال ۱۳۰۲ در مدرسهٔ عالی موسیقی که توسط علی‌نقی وزیری بنیان گذاشته شده بود، مشغول به تحصیل شد. صبا در ۲۲ سالگی دانشجوی ممتاز و تک‌نواز برنامه‌های مدرسهٔ عالی موسیقی شد و مورد احترام و تشویق اساتید و دوستانش قرار گرفت. نخستین اثر ضبط‌شدهٔ صبا قطعهٔ زرد_ملیجه با ویولن بود که در میان دو بند سرود ای_وطن با صدای روح‌انگیز در سال ۱۳۰۶ در قالب صفحه تولید شد و بسیار مورد توجه قرار گرفت.
ابوالحسن صبا، در سال ۱۳۰۶ از طرف استاد علینقی وزیری مأمور شد تا در رشت مدرسه‌ای مخصوص موسیقی تأسیس کند. او نزدیک ۲ سال در رشت ماند و در آنجا ضمن آموزش موسیقی، به روستاها و کوهپایه‌های شمال رفت و به جمع‌آوری آهنگ‌های محلی پرداخت و ارمغان‌هایی از این سفر به همراه آورد. آهنگ‌های دیلمان،رقص_چوبی_قاسم‌آبادی، کوهستانی و امیری_مازندرانی یادگار این دوره از زندگی اوست.
صبا در نواختن همه سازهای موسیقی و ردیف چیرگی پیدا کرد و تمام سازهای ایرانی همچون سنتور، تار، سه‌تار، تنبک، نی، کمانچه، ویولن و نیز پیانو را در حد استادی می‌نواخت ولی ویولن و سه‌_تار را به عنوان سازهای تخصصی خود برگزید. سپس در مدرسه عالی موسیقی به شاگردی علی‌نقی وزیری درآمد و تکنواز ارکستر او شد.
در سال ۱۳۱۸ که رادیو تهران تأسیس شد، صبا در رادیو به کار نوازندگی پرداخت ولی همچنان در هنرستان موسیقی مشغول آموزش و پژوهش در زمینهٔ موسیقی بود و در اواخر عمر نیز در منزلش کلاس موسیقی دایر کرده بود و به علاقه مندان آموزش می‌داد.

متاسفانه از نواخته های سه تار صبا آثار بسیار کمی باقی مانده است. این می تواند به مهجور بودن سه تار در زمانه ای که ویولن طرفداران بیشتری داشت برگردد.
هر چند محمد رضا لطفی در کتاب سال شیدا بنا به نقل از مهدی کمالیان (سازنده قدیمی سه تار) دلیل دیگری را بر می شمرد:
بر اساس این نقل استاد #احمد_عبادی به جناب هنگ آفرین پیغام دادند که به استاد صبا بگوید که در رادیو سه تار نزند که اگر او سه تار بزند کسی سه تار مرا گوش نمی دهد!!!!!!!
استاد صبا که شاگرد میرزا عبدالله (پدر احمد عبادی) بود، به این دلیل خواسته پسر استادش را اجابت کرد.

از میان شاگردان صبا تنها #داریوش_صفوت بود که شیوه سه تار نوازی صبا را دنبال کرد که با افتتاح مرکز حفظ و اشاعه موسیقی ایرانی و تعلیم جوانان مستعد، تا حدود زیادی این شیوه را به نسل پس از خود منتقل کرد.

ابوالحسن صبا، چهل سال تمام ساز نواخت، تعلیم داد، در ارکسترها شرکت کرد، کتاب نوشت و درتمام جریان‌های موسیقی ایران تأثیر مستقیم و مثبت داشت. وی در تمام رشته‌های موسیقی ایران و حتی سایر هنرها همچون ساختن ساز و نقاشی و ادبیات مهارت داشت، زبان انگلیسی می‌دانست و دانشنامه‌ای جامع از علم و عمل موسیقی ایرانی بود.
مکتب نوین موسیقی ایرانی که از درویش خان آغاز شده بود با صبا به اوج رسید وشاگردان صبا نیز پیرو راه او شدند.
روحش شاد و راهش پر رهرو باد