درباره سیم سه تار

درباره سیم سه تار

سیم های سفید (Do) وسیم سوم با قطر ۱۸/۰ میلی متر و گاه ضخیم تر، از جنس فولادی در دو نوع با روکش کروم و بدون روکش موجود می باشد. البته انواع سیم فقط به این دو نوع منحصر نمیشود و آلیاژ هر قرقره سیم با قرقره دیگر متفاوت است و معمولا نوازندگان با روشهای خاص خود کیفیت آلیاژ را حدس میزنند. گاه آنرا در معرض اتش میگیرند و بعضی لَختی سیم و فر نخوردن آنرا مطلوب می دانند. معمولا صدای سیم های بدون روکش کروم زنگ دارتر, بازتر و شفاف تر است و سیم های روکش دار صدایی تمیزتر و قدری گرفته تر و البته با صدای اضافه کمتر و مناسب برای ضبط دارد که نوازندگان می توانند با در نظر گرفتن صدای سازشان، فشار پنجه و مضراب، سلیقه شخصی و موارد دیگر نوع و ضخامت سیم های سفید را انتخاب کنند. در بعضی از موارد از سیمهای با قطر ۱۹/۰ و ۲۰/۰ میلیمتر و گاه ضخیم تر نیز استفاده می شود.

سیم های زرد ( قرمز) (Sol) معمولا با قطر ۲۰/۰میلی متر و بم با قطر ۳۵/۰میلی متر از جنس برنز می باشند. برای سه تار تا ۳۰ سال قبل از جنس برنجی که زرد رنگ بودند استفاده می شد که صدای کم زنگ تری داشت و کیفیت بهتر صدای سیمهای برنزی جدید باعث از رده خارج شدن سیمهای برنجی شد ولی اسم آن یعنی سیم زرد باقی ماند.
گاه نوازندگان با توجه به نکات مذکور از قطر ۲۲/۰میلی متر برای سیم های زرد وقطر ۳۸/۰ و ۴۰/۰ میلی متر برای سیم های بم نیز استفاده می کنند . قطر سیم های زرد معمولا ۰/۲ میلی متر از سیم های سفید بیشتر می باشند.البته مدتی است که سیمهایی با ضخامت های اعداد فرد بین شماره های زوج در بازار مشاهده میشود که برای نوازندگانی که دارای گوشهایی حساس و دقیق هستند راهگشاست.
بطور کلی سیمهایی که در سه تار استفاده میشوند سیم هایی برای مصارف صنعتی بودند ولی در حال حاضر شرکت هایی وجود دارند که علاوه بر سیم های صنعتی، سیم ساز (Music Wire) هم تولید می کنند؛ از جمله وبر(Weber) در فرانسه و شرکت پیرامید(Pyramid) در آلمان.moein-1
شرکت های تولیدکننده از این سیم ها جهت هسته مرکزی سیم های فنری و تولید این سیمها برای نتهای زیر بعضی از پیانوها استفاده می کنند.

برای سیمهای سه تار نیز بطور معمول از همین سیمها استفاده می شود ولی به دلیل تنوع سلیقه در طرز نواختن سه تار , شماره سیمهای گوناگونی برای سه تار های مختلف بکار گرفته می شود.

تعویض سیم های سه تار
برای تعویض سیم های سه تار در ابتدا می باید دو سر سیم بصورت حلقوی در آید.
–البته چندین روش برای حلقه کردن سیم وجود دارد که در اینجا یک روش را توضیح می دهیم. برای این منظور حدود ۵ سانتی متر از سر سیم را روی طول سیم قرار می دهیم، طوریکه یک حلقه درست شود ، بعد با انگشت اشاره و شست حلقه را می فشاریم و با یکی از انگشتان دست دیگر شروع به تاباندن سیم می کنیم. باید دقت نمود که سیمها بصورت زنجیر و بهم بافته شوند و یکی تنها بدور دیگری بیچیده نشود. در این قسمت نیز میتوان از دستگاه کوچکی به نام سیم تاب که توسط استاد قنبری مهر طراحی شده هم کمک گرفت. برای اطمینان از گره درست و سالم می توان پس از انداختن سیمها هر کدام را با دست گرفته و کشید تا از باز نشدن آن در ضمن نوازندگی حتم داشته باشیم.(یک پیشنهاد مفید این است که قبل از گره زدن سیم اصلی , و از انجایی که گره سیم برای کوک ماندن ساز بسیار مهم است, می توان با استفاده از سیمهای کهنه که از روی ساز باز می شود چندین بار گره زدن را تمرین کرد و در نهایت سیم نو را گره زد.)
سپس یک سر سیم را از زیر پرده شیطانک رد کرده و به گوشی مورد نظر وصل میکنیم.( برای وصل حلقه سیم به گوشی، میتوان هم به کناره گوشی در بالای گوشی و هم میتوان پایه گوشی را از جای خود در آورده و حلقه را داخل آن بیاندازیم و سپس پایه را در محل خود قرار داده و فشار دهیم که به عمق مورد نظر برسد) و سر دیگر سیم را به سیم گیر وصل میکنیم و سیم را با چرخاندن گوشی ( معمولا در جهت خلاف عقربه های ساعت) در جای خود بچرخانیم تا سفت و آماده برای کوک کردن شود.
– نکته حائز اهمیت اینست که باید سیم در حالت سفت شدن روی گوشی از دسته فاصله داشته باشد(اصطلاحا روی دسته ساز ننشیند) چون در غیر اینصورت مرتبا کوک ساز خالی خواهد شد.
– بعد از کوک کردن سیم، چندبار آنرا گرفته و به آرامی به سمت بالا در حدود یک سانتیمتری می کشیم که در این صورت سیم مقداری کش می آید که با کوک کردن مجدد به فرکانس مورد نظر می رسیم .( نکته ایمنی بسیار مهم اینکه به دلیل احتمال پاره شدن سیم در زمان کشیدن سیم برای اطمینان از محکم شدن گره ویا کشش ان برای جا انداختن سیم , صورت خود را در حین اینکار از ساز به حد کافی دور نگاه داریم).

– زمان تعویض سیم بستگی به ساعات تمرین روزانه ، فشار دست نوازنده ، مرغوبیت سیم، رطوبت محیط و … دارد . معمولا سیم ها بعد از مدتی دچار زنگ زدگی ، رنجه شدن در قسمت پشت پرده ها ( در اثر انگشت گذاری ) ، عدم پایداری کوک ، دو صدایی و گز زدن می شوند که در این صورت باید تعویض شوند .این زمان از چند روز برای نوازنده پرتمرین حرفه ای , تا چند ماه برای نوازنده تفننی می تواند متفاوت باشد

با بهره گیری از صفحه رسمی استاد رامین جزایری
Www.raminjazayeri.com

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

دیدگاهتان را بنویسید