بداهه نوازى و بداهه خوانى

بداهه نوازى و بداهه خوانى

 

تار استاد جلیل شهناز ، آواز جناب درویش حسن خراباتى

طلایه داران این مکتب موسیقایى بزرگانى بوده اند همچون :جناب کانتینى ،جناب شیخ حسین داوودى ، درویش حسن خراباتى ، جناب حسن شیرى ، على البرزى ، على جان جاهد ، على خان تکلّو، جناب حاج ابراهیم کیمند، سید مرتضى مولایى ، نعمت خراباتى ، و هنرمندانى چون شهرام ناظرى ، مجتبى زرین ماه، منوچهر طاهرزاده، ، و دکتر جواد کریمى ، حاصل این مکتب پربار آوازى هستند ، لازم به ذکر است که تاثیر استادان شیخ حسین داوودى و جناب درویش حسن را تنها نمى توان محدود در آواز رسمى موسیقى دستگاهى ( مکتب کرمانشاه) دانست ، و تاثیر گذارى عمیق این دو استاد بزرگوار را به خوبى مى توان در آثار موسیقى دانانى نظیر استاد سید امرالله شاه ابراهیمى ، استاد حسین روحتافى ، و شاگردانشان در موسیقى مقامى تنبور بخوبى مشاهده کرد .

خصوصا تاثیرگذارى عمیق جناب درویش حسن خراباتى را بر مکاتبى نظیر اصفهان و شیراز و تهران نمى توان نادیده گرفت بطورى که در ردیف آوازاصفهان ( مکتب اصفهان) گوشه اى تحت عنوان بیات درویش حسن از این ایشان به یادگار بجا ماند ،
شیوه ى آوازى جناب خراباتى کاملا منحصر به فرد است، و شاخصه هاى مهم در آواز ایشان را مى توان در چند جمله خلاصه کرد:
١- حالت خوانى هاى سیال و خاص با توجه به محتوا و معناى شعر ،

٢-سکوت ها و مکث هاى متناوب و بجا ،

٣-توجه به متر و دور موسیقایى ،

۴-استفاده از ادوات تحریر متنوع بر اساس نیاز اداى جمله بندى هاى آوازى ،

۵- استفاده از اوزان ایقاعى ( در ادوات تحریر ) *
۶-بکارگیرى جمله بندى هاى سازى متناسب با آواز ،

۷- تسلط بر موسیقى مقامى تنبور و بهره گیرى از حالتهاى آوازهاى مقامى در پردازش آواز ٨-تسلط بر ردیف آوازى موسیقى ایران و استفاده ى صحیح از گوشه ها و بسط و گسترش گوشه هاى آوازى تحت تاثیر مقام و در نهایت ، شوریدگى و بداهه سرایى در اثر حال معنوى و ایجاد شور و جذبه در مخاطب
ویژه گیهاى این کهنه قلندر آواز بسیار است خصوصا در مورد سلوک و زندگى قلندرانه ، که جا دارد از سوى پژوهندگان عرفان مورد بررسى قرار بگیرد ،
و اما بعد ، ایشان به ادبیات منظوم پارسى و کردى تسلط کامل داشتند و در سرودن شعر نیز صاحب سبک بودند تا جایى که نام ایشان در تذکره ى شعراى کرمانشاه ثبت شده است ، همچنین در نوازندگى تنبور و سه تار نیز تبحر کامل داشته اند و به واسطه ى زندگى کاملا بداهه ، موسیقى و آوازهاى ایشان کاملا بداهه بوده تا حدى که بداهه مى سرودند بداهه مى نواختند و بداهه مى خواندند  (  بداهه نوازی و بداهه خوانی  )،
گه گاه نیز به واسطه ى همین حال بداهه ، تصنیف هاى زیبا و قدرتمندى مى ساختند .
از تصنیف هاى ساخت ایشان مى توان به تصنیف رندانه زود خیزید غوغا کنیم غوغا
تصنیف بیدلان ، تصنیف باید همه بمیریم ، دیوانه شدى ایدل ،
( بازخوانى شده توسط زنده یاد استاد منوچهر طاهر زاده)اشاره کرد.
و همچنین گوشه ى شهابى ( بیات ترک) در آلبوم شورانگیز و اجرا شده توسط استاد شهرام ناظرى از روایتهاى جناب درویش حسن خراباتى است
از ایشان آثار متعددى همراه با بزرگان موسیقى دستگاهى و مقامى بجا مانده است .
اجراى فوق با استاد جلیل شهناز یکى از بهترین اجراهاى ایشان است که تاثیر گذارى عمیق بر ساز استاد جلیل شهناز را پس از شروع آواز مى توان احساس کرد .

روحش شاد و یادش جاودان و راهش پر از رهرو باد

قطعاتی از آثار ارزشمند استاد جلیل شهناز را در کانال تلگرام هنرکده بشنوید     https://telegram.me/bighararmusic

 

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

پاسخ دهید