پروانه خواننده ترانه مرا ببوس

پروانه خواننده ترانه مرا ببوس

در تاریخ معاصر موسیقی ایران سه خواننده با نام «پروانه» وجود داشته است. اولین پروانه همان «مچول پروانه» است که دوران فعالیت هنری کوتاهش در سال های پایانی دوره قاجار و سال های نخستینِ حکومت پهلوی است. وی در اواخر ۱۳۰۶ یا اوایل ۱۳۰۷ درگذشت .
دومین، خواننده ای اصالتا آذری به نام «پروانه» بود که فارسی را با اندکی لهجه ادا می کرد و در سال های ۱۳۲۵ تا ۱۳۳۸ دارای شهرت و فعالیت در رادیو، آثار ضبط شده در صفحات گرامافون، موسیقی فیلم ها و اجرای صحنه ای کنسرت های متعدد بود . پروانه، اولین خواننده ی ترانه ی مرا ببوس است.
سومین نفر با نام اصلی «اقدس خاوری» و شهرت «خاطره پروانه» بود که در محدوده ی سال های ۱۳۳۰ تا ۱۳۸۰ دارای حضوری مستمر در موسیقی ایران بوده است.
اما ترانه مرا ببوس در کنار حاشیه های فراوان تاریخی و سیاسی که داشته ، یکی از مشهورترین ترانه های دهه ۱۳۳۰ است که تاکنون ، نیز هنوز بر سر زبان پیر و جوان جاری است.

[fruitful_sep]

شعر این ترانه

 

مرا ببوس، مرا ببوس

برای آخرین بار، تو را خدا نگهدار که می روم به سوی سرنوشت

بهار ما گذشته، گذشته ها گذشته، منم به جستجوی سرنوشت

در میان توفان هم پیمان با قایقران ها

گذشته از جان باید بگذشت از توفان ها

به نیمه شب ها دارم با یارم پیمان ها

که بر فروزم آتش ها در کوهستان ها

شب سیه سفر کنم، ز تیره ره گذر کنم

نگرتو ای گل من، سرشک غم بدامن، برای من میفکن

دختر زیبا امشب بر تو مهمانم، در پیش تو می مانم، تا لب بگذاری بر لب من

دختر زیبا از برق نگاه تو، اشگ بی گناه تو، روشن گردد یک

امشب من

ستاره مرد سپیده دم، به رسم یک اشاره، نهاده دیده برهم،

میان پرنیان غنوده بود.

در آخرین نگاهش نگاه بی گناهش، سرود واپسین سروده بود.

بین که من از این پس دل در راه دیگر دارم.

به راه دیگر شوری دیگر در سر دارم

به صبح روشن باید از آن دل بردارم، که عهد خونین با صبحی

روشن تر دارم… ها

مراببوس

این بوسه وداع

بوی خون می دهد

شعر این ترانه از شادروان دکتر حیدر رقابی ــ متخلص به هاله ــ است که شش سال قبل از ساخت این آهنگ سروده شده بود.
در سال ۱۳۳۵ سازندگان فیلم « اتهام» برای بخش هایی از موسیقی متن آن به سراغ شادروان مجید وفادار رفته و از وی درخواست ساخت ترانه ای برای صحنه جداشدن مادری از فرزندش داشتند که نهایتا منجر به ساخت این ترانه شد .پروانه اولین خواننده ترانه مرا ببوس
در این فیلم توسط بانو پروانه بر روی بازی خانم «ژاله علو» خوانده شده است. (پیش تر از آن نیز، پروانه برای چندین فیلم دیگر ترانه هایی خوانده بود که اولین بار آن، در فیلم مستی عشق در سال ۱۳۳۰ به آهنگ سازی شاپور نیاکان بود).
در آن سال ها با گسترش فیلم های سینمایی و رسانه های دیگر نظیر صفحات گرامافون و رادیو، ترانه های مشهور فیلم های فارسی به طور مجزا نیز بر روی صفحات گرامافون ضبط شده به فروش می رسید.
این ترانه در همان ایام بر روی صفحات کمپانی موزیکال رکورد (متعلق به نصرالله عشقی) با اجرای پروانه به همراهی ارکستر مجید وفادار ضبط شده و به بازار آمد.
اگرچه پروانه در آن سال خواننده ای مشهور و شناخته شده بود، ولی شهرت اصلی این ترانه به اجرای مجدد آن چند ماه بعد از اجرای اول، توسط حسن گلنراقی با همراهی ویولن پرویز یاحقی و پیانوی مشیر همایون شهردار باز می گردد که در آن سال با نام «خواننده ی ناشناس» بر روی صفحات همان کمپانی ضبط شد.
پروانه تا سال های پایانی دهه ۱۳۳۰ به خوانندگی ادامه داد و از او تعداد زیادی ترانه درسال های ۱۳۲۶ تا ۱۳۳۶ بر روی صفحات گرامافون ۷۸ دور باقی مانده ولی در همان سال ها طی سانحه سقوط از بلندی قطع نخاع شده و پس از فلج شدن دیگر به فعالیت و اجرای برنامه نپرداخت.

 

منبع : http://www.musicofwomen.ir

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

دیدگاهتان را بنویسید